E-bike – demontaż i remont silnika 36V 250W

ebike-driveMój silnik 36V 250W który kupiłem wraz z obręczą za 180zł doczekał się remontu. Już po zakupie wiedziałem że był zalany wodą, ale jako że nie byłem w stanie go rozebrać aby dostać się do środka, i jako że działał poprawnie i cicho, postanowiłem przejeździć na nim cały rok. W tym roku silnik udało się rozkręcić i doprowadzić do ładu. Silnika przez rok używałem ze średnią mocą 400-500W, szczytowo nawet do 800W, i teraz widać jak na dłoni jak takie przeciążenia przełożyły się na zużycie elementów ruchomych.

Demontaż

remont-silnika-hub-przekladniaOd razu zaznaczę że mój silnik ma nietypową budowę, inną od całej reszty podobnych silników o których można poczytać na forach. Miałem problem z dostaniem się do środka i mało czasu na kombinowanie, więc odpuściłem, ale w tym roku temat został podjęty od nowa. Na początek należy odkręcić dekiel, można dopasować jakieś duże szczypce, lub zrobić to inną dowolną metodą. Po zdjęciu dekla widać przekładnię planetarną i… syf, który jest mieszanką smaru i wody.

remont-silnika-hub-przekladnia2Za pierwszym podejściem właśnie tyle udało mi się rozebrać. W większości tego typu silników po odkręceniu dekla mamy dostęp do całego silnika, a zewnętrzny pierścień przekładni znajduje się na samym dnie korpusu. U mnie pierścień blokuje dostęp do silnika właściwego, i należy się go pozbyć aby móc zrobić cokolwiek więcej niż przesmarowanie przekładni.


remont-silnika-hub-pierscien-przekladniMoże i w serwisach mają do tego specjalny klucz który chwyta za zęby nie wyłamując ich, ale ja musiałem sobie poradzić inaczej. Nawierciłem niewielki 2mm otwór na krawędzi pierścienia, po czym odkręciłem go metodą po rusku, czyli śrubokręt i młotek. A właściwie punktak i młotek. A w sumie to stare wiertło przerobione na punktak, nic się przecież nie marnuje :) Przy demontowaniu tak opornych elementów niezastąpiony okazał się WD40, przecież masz go zawsze pod ręką, prawda?

remont-silnika-hub-uzwojeniaTo co zastałem w środku wywarło na mnie wrażenie. Już dawno nie widziałem tak zardzewiałej kupy złomu, która by pracowała tak płynnie i cicho :) No ale nic, trzeba to doprowadzić do ładu, wszystko zostało wyczyszczone obrotową szczotką drucianą i wkrętarką. Niewielka płytka PCB przykręcona wewnątrz jednak nie miała na sobie czujników Halla do wykrywania położenia, miała tylko jeden czujnik do obrotomierza, a wraz z nim komplet aż 6 dodatkowych przewodów. I nie miałem zamiaru bawić się w dokładanie czujników Halla, mój sterownik (o którym będzie w kolejnej części) świetnie sobie radził w trybie sensorless.

remont-silnika-hub-korpus-czesciNa prawdę polecam robić zdjęcia podczas demontażu każdego elementu. Silnik w takim stanie w kartonie przeleżał dobre 2 miesiące, po tym czasie miałem niezłe puzzle żeby go poskładać, podobnych części jest sporo, ale chyba nie da się popełnić żadnych poważnych błędów. Wszystko zostało rozebrane na części pierwsze i wykąpane w benzynie ekstrakcyjnej, stąd wszystko takie czyste. Oporne części typu łożyska przed wybiciem pryśnięte WD40.

remont-silnika-hub-lozyskaA jeśli chodzi o łożyska – większość była w opłakanym stanie. Może i nie miały luzów, ale chodziły zbyt luźno i głośno. Nawet te które z wierzchu były czyste, po rozebraniu wykazywały ingerencję wody, więc wszystkie kwalifikowały się do wymiany. Łożyska to łatwodostępne 6001ZZ, 6900ZZ, oraz 6902ZZ, więc koszt wymiany w zależności od producenta niewielki. Choć nie wiem czy zewnętrzne łożyska korpusu nie powinny być w wersji 2RS (z gumowymi uszczelniaczami).

Zużycie części od przewoltowania

remont-silnika-hub-zuzycie-czesciJeszcze na tym etapie pokażę co się zużyło przez rok mojego (nad)używania. Po pierwsze, śruby trzymające w kupie wolnobieg, obejrzałem i niby konstrukcyjnie nie powinny działać na nie siły ścinające, ale jednak. Po drugie, gumowe oringi które w moim dziwnym silniku znajdowały się pomiędzy osiami a łożyskami trybów przekładni planetarnej. Oglądałem dużo zdjęć podobnych silników i w żadnym nie było takiego rozwiązania. Albo jest to jakaś amatorska modyfikacja, albo po prostu mój silnik jest jakimś wynalazkiem. Otóż gdy zaglądałem tam rok temu, oringi były w świetnym stanie. Drugie otwarcie pokrywy ujawniło że wszystkie oringi są dosłownie zmiażdżone, z pewnością jest to wynik pchania w ten biedny silnik 800W. Jednak sama przekładnia jest w bardzo dobrym stanie, być może w takim w jakim była na początku. Być może te oringi amortyzują wszelkie udary w napędzie i dzięki temu sama przekładnia nie ulega uszkodzeniu? Być może niwelują nierówną pracę przekładni i sprawiają że wszystkie tryby są jednakowo obciążone? Tego tylko mogę się domyślać. Zamiast nich dobrałem gumowe rurki które pasują bardzo ładnie, czy to był dobry pomysł to się dopiero okaże :)

Montaż

remont-silnika-hub-wirnik1No i lecimy w drugą stronę – wirnik i stojan. Wbrew pozorom, jest odwrotnie niż myślisz. Stojan to element wewnętrzny z cewkami, który na stałe osadzony jest na osi silnika i nie wiruje. Wirnik to element zewnętrzny z magnesami – ten wiruje wokół stojana. Taki silnik to tzw. outrunner, czyli silnik z zewnętrznym wirnikiem. Trochę odwrotnie niż w zwykłym silniku :) Tutaj w wirniku mam już założone dwa nowe łożyska. Uzwojenia stojana można psiknąć preparatem typu lakier elektroizolacyjny, tym bardziej jeśli są one w takim stanie jak u mnie.

UWAGA
Zachowaj wysoką ostrożność przy umieszczaniu stojana w wirniku. Magnesy neodymowe wirnika są na tyle silne że mogą bez problemu przygnieść palce. W przypadku większych silników siła przyciągania będzie wyższa, i można na prawdę zrobić sobie krzywdę.

remont-silnika-hub-wirnik2Tak wygląda nabijanie stojana na oś, gdy żelastwo jest ciasno spasowane. Można użyć rurki i uderzać w nią z góry młotkiem, tak aby siły rozkładały się równomiernie i nic się nie kosiło. Ja pomogłem sobie przy pomocy jakichś mosiężnych redukcji które mi zostały po remoncie łazienki. Na zdjęciu wirnik spasowany ze stojanem.



remont-silnika-hub-wirnik3Nie zapomnij o klinie który unieruchomi stojan względem osi, można go wbić na końcu przed założeniem pierścienia Segera, choć nie zawsze konstrukcja będzie to umożliwiała.





remont-silnika-hub-przewodyGdy wybijałem stojan z wirnika, nie zdawałem sobie jeszcze sprawy z konstrukcji silnika, i… uciąłem tym samym przewód. Ale to nic, i tak miałem go wymienić. Dobrze jeśli każda żyła nowego przewodu będzie miała 1mm² dla każdych 10A, w moim przypadku powinienem dać przewód 3×1.5mm², ale 3x1mm² też będzie dobry. Znalazłem przewód który został mi po zasilaczu od xboxa, który nawet jeśli ma trochę mniejszy przekrój (łączę po dwie żyły na fazę), to ma dwie dodatkowe żyły które chętnie wykorzystam do podłączenia dodatkowego wyłącznika termicznego.


remont-silnika-hub-wylacznik-termicznyWyłącznik termiczny jaki zastosowałem to wyłącznik zamknięty na 90°C, czyli taki który normalnie ma zamknięty obwód, i otwiera go dopiero przy określonej temperaturze. Nie wiem czy 90°C to nie za mało jak na taki silnik, ale to się dopiero okaże. Ludzie potrafią nagrzewać silniki do takich temperatur że roztapia się cyna na przewodach, a po usunięciu tej prostej usterki silnik wraca do żywych. Wszystkie przewody zostały zabezpieczone, a wyłącznik termiczny wraz z całym otworem z którego wychodzą przewody został zalany klejem dwuskładnikowym odpornym na podwyższone temperatury. Dodatkowo w kleju została zatopiona trytytka, która zaciśnięta na przewodzie powinna zapobiec wyrwaniu bądź wysunięciu się go z silnika.

remont-silnika-hub-przekladnia-pierscienDopiero teraz mogę całe to ustrojstwo włożyć w korpus silnika, i przykręcić pierścieniem przekładni w dokładnie taki sam sposób, w jaki go odkręcałem. Tym razem było dużo lżej, bo wszystko wraz z gwintami uprzednio wyczyściłem.




remont-silnika-hub-wolnobiegWolnobieg. Nie ma tutaj co opisywać, składamy tak jak było. Smar jakiego będę używał to Lubriten EPS-1, bo akurat taki mi został po remoncie młotowiertarki boscha. Ale myślę że można użyć dowolnego smaru do przekładni lub nawet uniwersalnego ŁT-43, coś o klasie gęstości 1-3, tak aby nie przedostawał się przez metalowe osłonki łożysk i nie dostawał tam gdzie nie powinien lub nie wydostawał się na zewnątrz.

remont-silnika-hub-przekladnia-planetarnaNa wierzch przychodzą trzy nylonowe tryby przekładni planetarnej wraz z całym kompletem różnych podkładek, które warto sfotografować podczas demontażu. W pewnym momencie zacząłem żałować że nigdy nie kupiłem szczypiec do pierścieni Segera…




remont-silnika-hub-przekladnia-skladaniePozostało jeszcze nasmarować i włożyć na miejsce przekładnio-wolnobieg, nie zapominając oczywiście o kolejnym klinie, no i przykręcić na miejsce dekiel. Po dwóch stronach osi dochodzą jeszcze dwie cienkie nakrętki które dociskają całość i umożliwiają montaż silnika w widełkach.



Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie (a nawet jest to wskazane) aby sprawdzić działanie silnika na dowolnym etapie składania. Oś wystarczy porządnie zacisnąć w imadle. Do silnika zajrzę też po przejechaniu 100km aby się upewnić że wszystko działa jak należy.


Rower elektryczny DIY – budowa od podstaw – spis


5.00 avg. rating (99% score) - 8 votes

7 komentarzy

  1. Znalezienie takiego silnika używanego za mniej niz 400 zł zdaje się nie możliwe obecnie :(

  2. Na olx można znaleźć już od 150 zł za sprawny, wpisz silnik w kategorii rowery=)

  3. Jak miałeś problem z rozebraniem silnika to trzeba było napisać na forum.arbiter.pl tam chłopaki by moment rozkminili :-)

  4. Mógłby mi Pan wytłumaczyć po co ta przekładnia planetarna (?) skoro obraca się zewnętrzną część silnika z magnesami. Ona obraca koło roweru i dobrze, więc co ta przekładnia napędza skoro stojan z uzwojeniami jest nieruchomy?

    • Wirnik w silnikach przekładniowych nie jest połączony mechanicznie z korpusem silnika (czyli z kołem), jego wyjście trafia na przekładnię, i dopiero ta przekazuje napęd na korpus. Przekładnia jest po to aby przełożyć wysokie obroty o małym momencie na niższe, o wyższym momencie. Dzięki temu silnik jest mniejszy i lżejszy, a jako że ma wyższe obroty, to i sprawność będzie nieco wyższa. W silniku bezprzekładniowym korpus jest wirnikiem i to bezpośrednio na nim są magnesy (tak jak w silnikach modelarskich – outrunnerach). Taki silnik musi być większy (więcej uzwojeń i magnesów) aby dysponować wystarczającym momentem do napędzania roweru.

      Pozdrawiam

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Proszę pozostawić te dwa pola tak jak są: