PCB – Cynowanie chemiczne

cynowanie7Opisze metodę cynowania chemicznego (bezprądowego), która jest bardzo prosta i tania w wykonaniu, wymaga trochę pracy ale myślę że efekt jest tego wart. Cynowa powłoka zapewnia ochronę przed śniedzeniem, ładnie wygląda, a przy lutowaniu elementów cyna sama się rozpływa po padach – szczególnie ważne jest to przy lutowaniu elementów powierzchniowych, gdzie lutowanie do gołej miedzi sprawia spore problemy i trzeba stosować duże ilości topników do lutowania (ale o tym kiedy indziej).

cynowanie1W tym przypadku użyjemy gotowego roztworu cynującego na bazie tiomocznika – Tannal ImmerTinn. Wraz z produktem otrzymamy instrukcję, a w niej producent/importer przywiązuje dużą wagę do opisu dokładnego oczyszczenia płytki – nie bez powodu – płytka musi być perfekcyjnie wręcz oczyszczona, inaczej nici z cynowania. Wiele osób pomimo zastosowania się do instrukcji, osiąga kiepskie rezultaty. Powłoka wygląda paskudnie, miejscami nie przylega, do tego pod wpływem wysokiej temperatury i topników traci swoje właściwości i po prostu zanika. Opiszę tutaj sztuczkę którą stosuje (stosowałem) przy cynowaniu, twoje płytki będą wyglądały jak lusterko z perfekcyjną powłoką cynową, poniżej próbki.

cynowanie2Przy przygotowaniu płytki do termotransferu potraktowaliśmy ją papierem ściernym lub zmywakiem aby była chropowata – taka płytka nie nadaje się do cynowania, choćby nie wiem jak byśmy ją odtłuścili. Przed cynowaniem, płytkę należy wypolerować dowolną pastą polerską. Ja używam pasty lekko-ściernej AutoMax – do nabycia w każdym motoryzacyjnym. Polerowanie wykonujemy okrężnymi ruchami przy pomocy szmatki – pasta jak i szmatka szybko zrobią się czarne ale to dobrze – miedź się ściera. Można użyć wiertarki i przystawki do polerowania, jednak należy pamiętać aby ustawić możliwie najwolniejsze obroty, ponieważ podczas tego zabiegu wytworzy się duża ilość ciepła.

cynowanie3Polerujemy aż do uzyskania połysku. Wżerów spowodowanych przez kiepski wydruk niestety nie uda się wyczyścić ale nie szkodzi. Po zabiegu płytkę czyścimy rozpuszczalnikiem przy pomocy miękkiej szmatki która nie porysuje nam powierzchni, płytka powinna wyglądać tak jak na fotografii.



cynowanie4Kolejną rzeczą jest wykonanie roztworu preparatu cynującego. Nie warto zużywać od razu całej saszetki, bowiem rozrobiony preparat traci z czasem swoje właściwości. Dobrze jest rozrobić porcję 200-250ml – w zupełności wystarczy. Użyjemy tylko i wyłącznie wody destylowanej (demineralizowanej) – także do nabycia w motoryzacyjnym. Wodę zagrzewamy w plastykowym pojemniku do około 60-80*C, wsypujemy środek, i mieszamy aż do całkowitego rozpuszczenia. Preparat musi ostygnąć do temperatury pokojowej. Nie należy wdychać oparów preparatu, są one szkodliwe.


cynowanie5Upewniamy się że płytka jest dobrze odtłuszczona i nie nosi najmniejszych śladów smug czy zabrudzeń – jest to bardzo ważne ponieważ w miejscach tych nie powstanie powłoka. Umieszczamy płytkę w kuwecie z preparatem, i już po pierwszych sekundach widać jak zmienia kolor. Wystarczy około 5 minut na wytworzenie porządnej powłoki. Po wyciągnięciu płytki należy natychmiast opłukać ją pod strumieniem wody i wytrzeć do sucha czystą szmatką. Oto efekt. Należy dodać, że od staranności wykonywania powyższych kroków zależy jakość powłoki cynowej. Przy kiepskim pocynowaniu powłoka może stracić swoje właściwości już po jednym tygodniu i powłoka taka będzie bardziej utrudniała jak ułatwiała lutowanie. Starannie wykonana powłoka poczeka na montaż o wiele dłużej, w tej chwili (kwiecień 2013 podczas redagowania tego artykułu) mijają 3 lata a płytka zaprezentowana na zdjęciach nadal ma dobrą powłokę i daje się łatwo lutować. Dla pewności jednak za lutowanie warto się zabrać najpóźniej kilka dni po wykonaniu powłoki – tyczy się to również płytek zamówionych w firmach z powłoką robioną chemicznie, ich powłoki też tracą swoje właściwości wraz z upływem czasu.

cynowanie6
cynowanie7

Poprzednia część: PCB – Warstwa opisowa
Dalsza część: PCB – Cynowanie mechaniczne

5.00 avg. rating (96% score) - 1 vote

35 komentarzy

  1. Ale mnie zaskoczyłeś z tym cynowaniem, stary, próbowałem tego cynowania wcześniej ale tak jak piszesz kiepsko wychodziło. Niedługo będe robił płytkę to wypoleruje tak jak piszesz, bo wygląda perfekcyjnie! Musze koniecznie użyć automaxa? A może być coś innego?

    Świteny poradnik :D

    • Witaj, możesz użyć dowolnej pasty do polerowania i efekty będą super.

  2. Witaj!

    Wypróbowałem sposób z polerowaniem płytki przed cynowaniem – jestem zaskoczony efektami! Uzyskałem tak ładne pokrycie jak u Ciebie w poradniku :)

    Jeśli można to chciałbym tylko dodać że w przypadku płytek z elementami przewlekanymi (gdzie jest sporo otworów) dobrze będzie najpierw płytkę wypolerować a potem wiercić. Ja zrobiłem wg poradnika czyli najpierw powierciłem a potem polerowałem, i minus taki że pasta polerska włazi we wszystkie wykonane otwory i nie dość że trzeba jej ciągle dokładać to potem trzeba otwory czyścić. Rozumiem że poradnik dotyczy płytek smd gdzie będzie kilka tylko otworów i nie robi to różnicy, ale może warto dodać taką wzmiankę gdzieś w tekście :)

    Pozdrawiam i więcej udanych projektów życzę!

  3. Witam, mam problem:( Napisał Pan, że „Przy przygotowaniu płytki do termotransferu potraktowaliśmy płytkę zmywakiem aby była chropowata – taka płytka nie nadaje się do cynowania, choćby nie wiem jak byśmy ją odtłuścili” ja nie potraktowałem płytki zmywakiem, tylko papierem ściernym, i teraz moje pytanie, czy taka płytka się nadaje do cynowania chemicznego (bezprądowego)?Po drugie mam pytanie do wody w którym rozpuszczamy ten środek, może być to woda typy:Cisowianka, czy taka sklepowa?

    Pozdro:)

    Oj i mi się przypomnialo:)W ilu Pan litrach rozpuszcza 100g chloeku?Pytam się bo czy bym kupił opakowanie 100g,200g,500,g czy 1kg to zawsze jet napisane “rozpuścić w 0,5l wody” więc w ilu.A tak mniej więcej to ile by Pan radził użyć chlorku do 2,5l wody?

    Ps.jeżeli jest to możliwe to proszę o scalenie moich dwóch wypowiedzi:)

    • To zależy jakim papierem ściernym, o jakim ziarnie. Jeśli drobnoziarnisty to może jakoś ujdzie, ale jeśli są głębokie rysy to cynowanie wyjdzie bardzo brzydko. Wypolerować powierzchnię można także papierem, bez użycia pasty do polerowania. Wystarczy papier wodny ok.1500-2000.

      Woda, tak jak napisałem, i tak jak napisał zapewne producent w instrukcji, czyli destylowana (demineralizowana) (używa się jej m.in. do żelazek), trzeba się niestety przejść do sklepu motoryzacyjnego lub na stację benzynową. Ze zwykłą wodą nie próbowałem.

      Chlorku raczej nie używam, korzystam z nadsiarczanu sodowego, ale proporcje są podobne – ja daje 100g na 0.5l wody. Nic się nie stanie jeśli damy trochę więcej lub mniej preparatu. W miarę zużywania się roztworu preparatu można dosypywać, wytrawianie powinno trwać od 15 do 30 minut, uzyskamy wtedy najlepsze efekty. W przeciwnym wypadku mogą powstać podtrawienia – gdy płytka będzie leżała zbyt długo lub gdy reakcja będzie zbyt gwałtowna.

  4. pytanie, co to za środek do wykonywania cynowania?

    • Tannal ImmerTinn – było w opisie :)

    • faktycznie, za pierwszym razem nie doczytałem, wysłałem post, a później już nie było opcji jego edycji ni usunięcia. sory.

  5. z tym tworzeniem obwodu to świetny pomysł. wcześniej korzystałem z metody żelazkowej, ale zawsze prasowałem. dzisiaj zrobiłem sobie płytkę Twoją metodą. wyszło zajefajnie, po prostu bomba. takiej płytki to jeszcze ani razu nie zrobiłem. czekam na Tannal ImmerTinn bo na aukcji jednej znalazłem i zobaczę jak to będzie z tym cynowaniem. jestem pełen nadziei.

  6. Witam, ale przed cynowaniem musze najpierw przecież odbić toner, to czym wyczyścić płytkę do odbica toneru, też pastą polerską czy może pastą do zembów.Chodzi o to żeby nie spieprzyć płytki do cynowania:D a mam pytanie czy takie wżery lub podżery(różnie na to mówią) jak na zdjęci które podałem wcześniej pokryją się warstwą jak będe to cyniowal w tym środku?

    • Płytka jest już wytrawiona i oczyszczona z toneru, więc po co znowu go na nią nanosić (odbijać?)? Nie rozumiemy się :)

      Takie wżery niestety nie zostaną dobrze ocynowane. Można najpierw takie coś potraktować zmywakiem lub papierem ściernym aby zrównać powierzchnię ile się da, a dopiero po tym polerować i cynować – choć wżery i tak będą widoczne, no niestety.

  7. Witam:D Ale wcześniej Pan napisł że laminat potraktowany zmywakim sie nie na daje do cynowania bezprądowego.A można laminat wyczyścić pastą polerską do naniesienia toneru?
    W garażu znalazłem woedę w 5l baniaku i jest napisane na niej „demirelizowana, do akumulatorów….” taka może być do rozpuszczenia tego środka do cynowania bezprądowego?Takiej torebki z tym środkiem do cynowania bezprądowego co Pan ma na zdjęciu w poradniku, jak polowe rozpuszcze w 250ml wody demiralizowanej to ocynuje mi porządnie płytke o wymiarach 22cm na 17cm?Ścieźki wyglądaja tak:http://mirley.firlej.org/files/PTAVR_Plytka.pdf
    Potem w tym płynie uda mi się jeszcze coś pocynowąc jak zrobię taką dużą płytke?

    Może nie, które pytania są głupie ale wolę się upewnić niż coś schrzanić:D
    Pozdro:)

  8. Witam, czy laminat do przeniesienia toneru morze być wyczyszczony papier ściernum o ziarnie 2000?Czy jak wyczszcze takim papierm to potem pcb bezie sie nadawałą do cynowania bezprądowefo?

  9. wykonałem cynowanie za pomocą środka tannal. według mnie wyszło naprawdę ok. oto efekt. na pewno pokryło bo warstwa tak odblaskiwała, że nie mogłem nijak zdjęcia cyknąć.
    podoba mi się jak diabli tylko szkoda że ten środek tak trudno dostępny i w sumie dość drogi.
    jak teraz nie wyświetli się obrazek to juz nie wiem jak to zrobić?

  10. no i się nie dodał. sorki za post pod postem.
    link do obrazka.

    ktoś powie jak dodawać obrazki?

    /poprawiono/

    • Cynowanie wyszło bardzo ładnie, pogratulować jak na pierwszy raz :) Od razu Ci dopiszę że lepiej polutować płytkę w ciągu kilku najbliższych dni, bo potem ta powłoka nie będzie już się tak fajnie lutować jak teraz.

      Obrazek dodajesz klikając na link pod okienkiem wpisywania komentarza „dodaj obrazek” i tam wklejasz bezpośredni link do obrazka. W oknie zostanie umieszczony gotowy kod html który ładnie wyświetli obrazek w komentarzu. Wprowadziłem to dopiero kilka dni temu, bo podobno nowy wordpress miał sam rozpoznawać zawartość z linku i oklejać link odpowiednimi tagami – ale tak się nie dzieje :(

    • a czemu to później nie będzie się chciało dobrze lutować? przecież to cyna, więc powinna się dobrze rozpływać.

  11. Witam, użyłem tego środaka do cynowania bezprądowego…wyszło pięknie bardzo:)Ale po wyjęciu płytki z środaka ogranołęm sie nie wziołem wody destylowanje tylko kranówke:( Czy coś sie stanie z tego powodu?Dodam że warstawa jest perfekcyjna.

    proszę o odpowiedź:)

  12. Witaj! Paczka tego Tannal ImmerTinn (45g) starczy do cynowania ilu płytek jednostronnych o wymiarach 10cm x 8cm? Pozdrawiam! ;-)

  13. Świetny, kompleksowy poradnik, dobra robota :)
    Pytanie uzupełniające: czy zabezpieczasz jakoś płytki, już po ich uruchomieniu? Jakiś lakier? Czy też sam fakt ocynowania wystarczy w zupełności?

    • Dzięki.

      Dobrze ocynowana płytka jest wystarczająco zabezpieczona, choć na dłuższą metę nie wiem… cynowaniem zacząłem się bawić od pół roku, do tej pory na płytkach nie ma najmniejszych śladów śniedzenia. W przypadku gdy płytki nie cynuję, wystarczy nie szorować płytki detergentami do połysku (po lutowaniu) ale tylko przemyć pędzelkiem nasączonym rozcieńczalnikiem. Używana do lutowania kalafonia wytworzy wystarczającą powłokę. No, chyba że nie używamy kalafonii ale jakichś płynnych topników – no to wtedy wystarczy zamoczyć pędzelek w rozcieńczalniku/spirytusie, przejechać kilka razy po kalafonii a następnie po płytce. Zbyt gruba warstwa niezbyt chętnie schnie i będzie się kleić przez dłuższy czas.

  14. turbopecet

    Gratulacje bardzo przydatny poradnik, mam kilka płytek do cynowania więc spróbuje przedtem wypolerować. Ja zamiast żelazka (zawsze miałem jakieś problemy i proces nie był powtarzalny) stosuję laminator GBC H535 bez przerabiania ma 190 stopni, cztery wałki dociskowe wystarczy przepuścić ok. 10 razy.

  15. Witam

    Na początku gratuluje poradnika a szczególnie części dotyczącej cynowania i lutowania.

    Mam jedno pytanie. Gdy chce wykonać płytkę 1 stronną z cynowaniem z warstwą opisową na drugiej stronie, to jaka jest prawidłowa kolejność czynności? Tak jak poniżej ?

    1.Trawienie ścieżek
    2. „Naprasowanie” warstwy opisowej
    3. Lakierowanie
    4. Cynowanie.
    5. Wiercenie

    Czy też może warstwę opisową nanosimy w momencie termotransferu ścieżek? Tylko pytanie czy nie uszkodzi jej trawienie i późniejsze mycie? Bo jakoś nie wyobrażam sobie nanoszenia termicznego warstwy opisowej na ocynowaną płytkę.

    Pozdrawiam i dziękuje za poradnik :)

    • Witaj.

      Najpierw trawienie, potem cynowanie, potem wiercenie. Jeśli będziesz cynował moim sposobem to napchasz sobie pasty w otwory i ciężko będzie to doczyścić. Na końcu nanosimy warstwę opisową i lakierujemy ją. Jeśli trochę pogrzejemy i pomoczymy płytkę to nic się nie stanie z naszym cynowaniem, trzeba by ją naprawdę przegrzać żeby powłoka straciła swoje właściwości.

      Choć warstwę opisową i lakier można wykonać przed cynowaniem i wierceniem, ale lakier się uszkodzi przy wierceniu (będzie odpryskiwał).

      Pochwal się wynikami :)

  16. Witam,
    przeczytałem Twój poradnik ale nie znalazłem informacji jak przygotować ImmerTin Tannal do ponownego użycia. U mnie po pierwszym użyciu wytrąciły się kryształki i za nic nie mogę ich rozmieszać (nawet po lekkim podgrzaniu). Czy trzeba go podgrzać do 80st czy jest jakiś inny sposób?

  17. Witam!
    Na początku gratuluje poradnika jak i całej strony.
    Mam pytanie kupiłem ostatnio ten preparat do cynowania, ale to jest jakiś żółty proszek. Czy taki ma być? Bo na zdjęciach widzę biały kolor.

    • Może to inny preparat? A może poleżał trochę na słońcu i zżółkł.

    • Zauważyłem, że opakowanie troszkę inne, bo ja mam z firmy TermoPasty. Niestety nie wiem w jakich warunkach go przechowywano. Ale mam nadzieje, że zadziała :)

  18. Hm… wypolerowałem płytkę, wsadziłem do preparatu na 1.5h. Po czym wyciągnąłem, przetarłem gąbką i próbowałem lutować ale cyna prawie nie chciała się chwytać powierzchni :( . Powierzchnia była srebrna, tylko lekko błyszcząca. Co mogę robić źle?

  19. HiiIAmFromPoland

    Czołem,
    co robicie z roztworem po użyciu? Jak go bezpiecznie wyrzucić, co by naszej planety nie niszczyć? Jakoś zneutralizować?

  20. Witam,
    Wyszło mi tragicznie. Załączam zdjęcie. Płytka do wytrawiania potraktowana papierem wodnym 1000 a przed cynowanie jeszcze przetarta automaxem. Dodam że z 10min odtłuszczałem benzyną ekstrakcyjną i acetonem. Da radę to jakoś uratować? Jak zerwać tą powłokę tak aby nie uszkodzić miedzi?

    • Nie mam pojęcia co tu się stało, może z roztworem coś nie tak. Trzeba było najpierw pocynować jakąś próbkę a nie gotową płytkę :)

  21. Mam w planie zerwać tą powłokę ile się da a nie da się całkiem żebym miedzi nie uszkodził i chce cynować raz jeszcze. Jest sens?

  22. Karol Jaworski

    Chemiczne cynowanie może się odbywać za pomocą preparatów rozrabianych z proszku. Niestety data ważności roztworu po wymieszaniu szybko mija. Polecam filmik z YouTube’a, gdzie użytkownik korzysta z preparatu Liquid Tin firmy MG Chemical:

    https://www.youtube.com/watch?v=au2ba5gWLWk

    Środek powyżej wymieniony sprawdza się użytkownikowi od ponad 10 ‚ciu lat, i wciąż świetnie cynuje. I nie starzeje się w przeciwieństwie do roztworów do cynowania w proszku…
    Pozdrawiam.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Proszę pozostawić te dwa pola tak jak są: